Δευτέρα, 8 Ιουνίου 2009

Η Πόλη..

- Άτε γιαγιά φάε τζιαι τούντην κουταλιά για να μας δώκουν πίσω την Πόλη!
-Εν με κόφτει..
-Που θα πάρουμε την Πόλη;
-Εμμε κόφτει λαλώ σου, τωρά που είμαι στο γεροκομείο τζιαι τζυλούν με πας το καρροτσίν, τί να την κάμω την Πόλη;
-Αν ήσουν νέα όμως;
-Αααα..αν ήμουν νέα..αν ήμουν νέα, ήταν να φορήσω το καλό μου το φουστάνι τζιαι θα επήαιννα στον τατά μου
-γιατί;
-για να μου δώκει την ευτζιήν του να πάω να προσκυνήσω...

( πραγματικός διάλογος με εμένα σε κάποια γωνιά να ανατριχιάζω)

12 σχόλια:

Phivos Nicolaides είπε...

Πραγματικά ωραίος διάλογος...

dokisisofi είπε...

τραγικός

Μενελαος είπε...

Βλέπεις πως θα σε πιάσω κότσο??? Σε ακολουθώ κατά πόδας...!! Μωρή εγώ θα σου φάω τα λεφτά! Δέκα. Φάε του σκύλου τη μπουρέκα! Τσουτσούμ σουγιού ανανούνα μου!!

tubemap είπε...

...Ανατρίχιασα..

Neerie είπε...

τούτος ο διάλογος εν πολύτιμος, λαλεί πολλά, για τον άνθρωπο, για παλιές αξίες

dokisisofi είπε...

Αλλά και τη νεότητα και τα γεράματα... Η γιαγιά απαξίωσε κάτι που θα της έδινε χαρά παλιά, γιατί τώρα δεν είναι σε θέση να "βάλει το καλο της το φουστάνι".
Και μπροστά μου σχηματίστηκε μια εικόνα παρελθόντος. Μια εικόνα του 1930 όταν η γιαγιά ήταν μικρή. Τι θα έκανε ο κόσμος αν οι Τούρκοι έδιναν πίσω την Κωσταντινούπολη.
Δεν ξέρω, βρήκα την στιχομυθία πολύ δυνατή.
Καλημέρα..

Ανώνυμος είπε...

"Τι θα έκανε ο κόσμος αν οι Τούρκοι έδιναν πίσω την Κωσταντινούπολη."
μια πιθανη ερμηνεια του ιντα που λαλει ο διαλογος, εν οτι, η κυπραια κορουδα τοτε στα 30'σ, θα πηαινε στον "τατα" [στον θρησκευτικο αλλα μπορουμε να επεκταθουμε σημειολογικα σε αναλογες μορφες ενηλικης εξουσιας/καθοδηγησης πανω στους νεωτερους], να της δωκει την ευτσιην του [τζαι να την πλουμισει λογικα] τζαι να προσκυνησει [στην εκκλησια; να παρει εγκριση; να απολογηθει για μια παραβαση;..να ζητησει βοηθεια μπροστα στο αγνωστο; το προσκηνυμα ομως συνυπαγεται υποταγη]...υστερα θα την αφηναν να δει την πολη [την μεγαλη της ανατολης]...με αφεντικα της δικης της θρησκειας..τζαι για να θυμαται οτι υπαρχουν αφεντικα θα συμμετειχε σε τουτον τον πανηγυρισμο δηλωντας υποταγη "κατ΄'αρχην" - τζαι ενδεχομενως τζαι σαν γενικη αρχη, στον θεο τζαι στον τατα..

εν νομιζω να ηταν ουλλος ο κοσμος ετσι κολλημενος με την Πολη..εισιεν τζαι κοσμον που μαλλον αρεσκεν του το χωρκον του/της..η φυση γυρον..η οι πολεις γυρον..παρα η μεγαλη ανασταση καποιου αμυδρα διατυπωμενου "κοινου γενους/εθνους" με καποιο μυθολογικο κεντρο που ηταν "αλλου"..

για την προσωπικη διασταση..μερικες φορες εχω την αισθηση οτι η αποδιαργανωση της μνημης στην τριτη ηλικια, οδηγα οϊ μονο σε ενα τραγικο βλεμμα..αλλα τζαι σε ενα χιουμοριστικο..μπορεις να πεις μονο που την οπτικη εμας που βλεπουμε/ακουομεν..αλλα νομιζω υπαρχει τζαι στους ηλικιωμενους μια χαρα επισης..
ισως να ηταν καλυτερα αν ηταν οι αθρωποι μεινισκαν οπως ηταν ηταν παντα [χμ..μπρρ..χμ]..αλλα η μνημη τζαι η διαχειριση του χρονου που καμνωμεν ενεν ενιαια ετσι τζαι αλλοιως οπως φαινεται που το μεταμοντερνο παρον..

αισθητικα..η πρωτη μου σκεψη αμα το ειδα ηταν οτι το κομματι εκφραζει μια πολιτιστικη πραγματικοτητα που ειναι σαφως ευρυτερη απο την συγχιση η απομυθοποιηση του ιερου που περνα μια ηλικιωμενη...
ηταν να εν καταχρηση να πω οτι εν εναν ειδος ποιησης της καθημερινοτητας;
εναν καδραρισμα του ηχου..

λ.π.

dokisisofi είπε...

Λινοπάμπακε, για να σε βοηθήσω λίγο στην ερμηνεία σου ( που μια ζωή παίζει με τις δομές εξουσίας), να σου πω ότι το "πάω στον τατά μου να μου δώκει την ευτζιή του"είναι, όπως θυμούνται οι παλαιότεροι, αντίστοιχο του "πάω στον τατά μου να μου δώκει την ευτζιή του να κοινωνήσω". Ο τατάς (νονός) ήταν ο πνευματικός πατέρας, δεν βάφτιζε μόνο το μωρό. ( αγόραζε και στο βαφτιστήρι του την λαμπάδα της Ανάστασης). Το να πάνε να κοινωνήσουν ήταν μεγάλη υπόθεση, ενιαύσια, και όταν ήταν μικρά τα παιδιά, φορούσαν και το πουκαμισάκι που τους φορούσαν όταν τα βάφτιζαν. Αυτό για να σε εντάξω στο υπόβαθρο του λόγου της γιαγιάς.

Τώρα, καταλαβαίνεις ότι η γιαγιά, έπαιξε με την έννοια του ιερού. Είπε να προσκυνήσω. Μάλλον το ταύτισε με ένα προσκύνημα στον Απόστολο Αντρέα, όπου πάλι έπαιρνε την ευχή από τον τατά, ο οποίος θα έπαιρνε χαρά, βλέποντας την να μην πηγαίνει στραφι η βάφτιση, και το πνευματικό του τέκνο να τιμά τα Θεία. Εξουσία;ευθύνη; Είναι θέμα ερμηνείας.

Τον θέμα μας είναι όμως η Κωσταντινούπολη. Πως πήρε τον χαραχτήρα του ιερού στα μάτια της γιαγιάς και τόσων άλλων. Αυτήν ή ιερότητα είναι που με συγκίνησε. Αλλά και η απαξίωσή της όταν η ίδια ως γιαγιά δεν μπορεί να γευτεί αφού ε΄ναι στα τελευταία της. Το μοιραίο της πτώσης, το αναπόφευκτο καιπάλι μοιραίο της επανάκτησης ( "πάλι με χρόνια με καιρούς..") αντιλαλεί τραγικά με υπέροχο τρόπο στην Κύπρο, με τόσες πτώσεις, κατακτήσεις, συλλογικά ανικανοποίητα και στερήσεις.
Αυτό τον αντίλαλο ΠΡΟΣΚΥΝΩ.
Καλή σου μέρα

Ανώνυμος είπε...

α ναι..η "κοινωνια"..
εχτες που εγραφα την ερμηνεια, εσκεφτηκα σε μιαν φαση οτι η αποδομηση των λεκτικων αναφορων στην εξουσια μπορει να αδικαν τζαι λλιον την θρηκευτικην εμπειρια..
σε ετσι φασεις ερκεται μου η εικονα της στετες μου με τον παραδοξα αθρωπινο θεο της..
αλλα εν μου ερκετουν η λεξη..

η "κοινωνια" σαν ειδος τελετουργιας συλλογικοτητας αλλα τζαι σαν ειδος συμμετοχης σε εναν ειδος "κοσμικου πνευματος" [;] - αν υποθεσουμε οτι δια καποιος τζαι "εμπειρικη" υποσταση στην θρησκευτικη εμπειρια..οξα εν πολλα new age;

ενδεχομενως παραλληλη ερμηνεια..αν τζαι εμενα σιουρα ηταν να μου φατσισει το "προσκυνω" που την αλλη ερμηνευτικη οπτικη..

ε τωρα για την Πολη ξεκινουμεν που διαφορετικες εμπειριες/κωδικοποιησεις νομιζω..οποτε μπορει ναν τζαι τουτον μερος του πως η ερμηνεια παιρνει διαφορετικους δρομους..
για μενα εν τζαι βυζαντιο [μιτσην αλλα εστω αναφορα στην αρχαιοτητα] τζαι Πολη/Κωνσταντινουπολη τζαι Ισταμπουλ..
αμα εθκιεβασα περσι το βιβλιο του ορχαν παμουκ για την Πολη/Ισταμπουλ αρεσεν μου η μελαγχολικη του αγαπη για την "μεγαλη πολη της ανατολης" που γυρευκει την ταυτοτητα της..στην επαρχια/περιφερεια τωρα..μεσα απο την καθημερινοτητα των αθρωπων της..τζαι των σημαθκιων της υλικης μνημης..
αλλα ταυτοχρονα η Πολη/Ισταμπουλ εν τζαι η εικονα της αυτοκρατορικης πρωτευουσας..της εξουσιας..εσιει μιαν εξαιρετικη περιγραφη της εμπειριας του κεντρου/Πολης/Ισταμπουλ τζαι της περιφερειας [με αναφορα στην βοσνιακη εμπειρια] στο "ο δερβισης και ο θανατος"..αν διασταυρωθεις καμιαν φοραν μαζι του..

[εν το χωρει οποτε συνεχιζει πουκατω]

Ανώνυμος είπε...

τζαι μιαν τζαι εσυνεχισα να επεκταθω τζαι λλιον στην προσωπικη εμπειρια τζαι σε οτι μου εφανηκεν σαν 2 παραλληλες μορφες λογου..
στο αλζχαιμερ, ας πουμε, ο ηλικιωμενος [ η ο/η εμπλεκομενος/η γενικα] ξιχανουν την προσφατη εμπειρια, τζαι [καταφευγουν;] αθθυμουνται εντονα εικονες/σκηνες που την παιδικη ηλικια.. σαν μια λογικη αντιδραση του οργανισμου στην αποδιοργανωση της εσωτερικης εμπειριας του χρονου; σαν μια προσπαθεια να συγκρατηθει μια φορμα ταυτοτητας;..
βασισμενη σε κατι που φαινεται να χανεται..

η επιστροφη στην/εντονη ανακληση της παιδικης μνημης, οδηγα σε μορφες ανατροπων που εχουν τζαι τραγικα αλλα τζαι χιουμοριστικα - μπορω να πω ακομα τζαι χαλαρωτικα [για να μεν πω "απελευθερωτικα"] σκηνικα/στιγμες..

ας παρουμε ας πουμεν τον διαλογο στο εμπειρικο επιπεδο..
μια γιαγια εν τρωει τζαι οποιος/α προσπαθει να την ταισει υποσχεται της κατι που το παρελθον..σαν τραουδι παιδικο; [αφου την ταιζει σαν "μωρο"]...
Η Πολη ομως για τζηνον/η που μιλα εν σαφως η κωνσταντινουπολη..
για την στετε ομως;
μπορει να επιασεν το υπονΟουμενο στην αρχη [την πρωτη ανταλλαγη κουβεντων] αλλα υστερα υπαρχει μια μεγαλη πιθανοτητα η Πολη για την κοτζιακαρουα να εν απλα η "πολη" [μια πολη, η λεμεσος, η χωρα, το βαρωσι] της παιδικης της ηλικιας στην οποια οποτε ηταν να παει "επρεπε να ντυθει καλα"..οπως ηταν τζαι το παναυριν του αγιου στο χωρκον, μιαν φορα τον χρονο..

οποτε εχουμε 2 αφηγησεις..μιαν που παιζει με ενα εθνικο νακουρισμα καλοπιασματος [υποσχεση αναστασης κλπ] αλλα τζαι μια εκτροπη που την γιαγια [αν υποθεσουμε μια κατασταση οπως το αλζχαιμερ] που μετατατρεπει την μεγαλη αφηγηση για την Πολη, σε μικρη καθημερινη μνημη για την "πολη" ..σαν τον χωρο που ηθελε να παει να δει [τζαι να την δει] κοσμο οταν ηταν μιτσια..το παναϋριν..

η στιγμη της διαφοροποιησης [αν εσυμετειχε καθολου η γιαγια στην μεγαλη αφηγηση για την Πολη] νομιζω πρεπει να εν στο σημειο που συμπληρωνει την αρνηση να φαει με μιαν δευτερη αρνηση..ιντα που να καμω την πολη τωρα που εν μπορω να την απολαυσω;..
τζαι μπορει να εν η "απολαυση" [σαν εμμεση αναφορα της επισκεψης στην πολη] που προκαλει τις ενοχες για προσκυνημα υστερα;..

εκτροπες την ερμηνειας..

εν ενδιαφερον [για τις εκτροπες] η διατυπωση "πάρουμε την"...
Μπορει να σημαινει να "παρουμεν την Πολη"..αλλα αν ο νους της γιαγιας εγυρισεν πισω στην παιδικην ηλικιαν ηδη, τοτε μπορει τζαι να σημαινει "να παρωμεν την κορουα μας στην πολη"..

για να θεμελιωσω τζαι καπου την πιθανοτητα η στετε να εμιλαν για τοπικη κυπριακη πολη [εστω που εναν σημειο τζαι υστερα] να βαλω ενα παιδικο νανουρισμα που εκαταγραψεν [τυπογραφικα τζαι ηχητικα] στην εκδοση του για την κυπριακη μουσικη, το πελλοπονησιακο λαογραφικο ιδρυμα..
[καταγραμενο με αυθεντικη φωνη μιας κοτζιακαρουας τοτε στες αρκες των 80σ]

"καμηλα καμηλαρη
να παμεν στα βαρωσια
...
να φερουμεν κουταλια
να φαμεν τα ππιλαφκια
στον γαμο
του μωρου μου"

καλο σου βραδυ
λ.π.

dokisisofi είπε...

( αναθεωρημένο)

"Τάλια, κουτάλια
να πάμε στην Ατάλεια
να φέρουμεν κουτάλια
να φαμεντε ππελάφκια
στους γάμους της δοκησίσοφης"

Έτσι μου το ελαλούσαν εμέναν το τραγουδάκι με τις ίδιες χειρονομίες του αλλαηλί.

Στο θέμα μας. Είδα σε που έμπηκες τζιαι επερίμενα σε να τελειώσεις. Η ερμηνεία σου τούτη, ιδίως στο δεύτερο σκέλος με την αμυντική λειτουργία της άνοιας, και την "αποδιοργάνωση της εσωτερική εμπειρίας του χρόνου" μας λέει πολλά. Από το συλλογικό συνειδητό, στο ατομικό ασυνείδητο και επιθυμητό. Πρόσεξε λ.π όμως: η παιδική ηλικία δεν έχει ρόλους. Ούτε "συζύγου", ούτε "εργατη", ούτε "οικογενειάρχη", ούτε "ψηφοφόρου", ούτε "πολίτη", ούτε ΄" μάνας, πατέρα"κτλ..είναι αμόλυντη από εξουσία. Μπορεί να κατευθύνεται αλλά όχι από συνειδητή επιλογή. Το ότι οι κοτζιάκαρες με άνοια επιμένουν σ'αυτή την ηλικία είναι ένα γεγονός, ψυχοκοινωνικό, και η συγκεκριμένη κοτζιακαρού, αντέδρασε με ψευτοενήλικο τρόπο στο ότι την αντιμετωπισαν σαν μωρό με φρούδες υποσχέσεις.
Και δεν δίστασε να ακυρώσει συλλογικά επιθυμητά και ιστορίες. Με έναν κυνισμό του παράλογου
( παράλογου;) και μια παιδική ωμότητα.

Ιερουσαλήμ, Κωσταντινούπολη, Σμύρνη, Αμμόχωστος Για μένα έτσι πάει το πράμα. Η πρώτη με μνηστήρες σε διαθρησκειακό επίπεδο, η δεύτερη και η τρίτη με μνηστήρες με κριτήρια γεωστρατηγικά, όπως και η τέταρτη που πριν την άλωση της από τους Τούρκους τον 16ο αιώνα, μεσουρανούσε και ήταν πόλος έλξης και πυρήνας συνύπαρξης για πολλούς λαούς. Και οι τρείς ειναι πόλεις, η άλωσή των οποίων προκάλεσε θρήνους και οδυρμούς. Σε επίπεδο όχι μόνο εθνικό. Η προσωποποίηση πόλεων και η αλληγορία που παίζει, έγινε αντιληπτή και από τον Αλεξανδρινό Καβάφη που ζούσε στην δική του μεικτή Πόλη.
Τώρα, η παιδούλα γιαγιά, αν την θωρεί κορούα πόλη, είναι πάλι στα πλαίσια τουτου του μυθικού, τούτου του μύθου.
Θα ψάξω να βρω τα βιβλία που λες, ακούγονται ενδιαφέρονται, αρέσκει μου να θωρώ και άλλες οπτικές...Εγώ το "θέλω να πιω όλο το Βόσπορο" διάβασα. Στο συνιστώ αν και καταλήγει σε μύδρους.

Όσον αφορά το πως πάίζει η τοπικότητα-οικουμενικότητα στο διάλογο, το γεγονός και μόνο ότι τόσο εσύ ( Βαρώσια) όσο και εγώ ( Αμμόχωστος) αναφερθήκαμε στην δική μας την Πόλη, για να δούμε τις αναλογίες στις κοινωνικές προσλαμβάνουσες αυτό λέει πολλά. Κοσμικά είναι όλα. Κακώς τα χωρίσαμε σε κοινωνικά, ψυχολογικά, πολιτισμικά, πολιτιστικά...( βλέπεις αδερφέ μου την λέξη πόλη στα τελευταία; μετατοπισμένη κοσμική σφαίρα σ'ενα σημείο Αλεφ. Δίνει την αρχή και το τέλος στα πάντα).

Καληνύχτα.

dokisisofi είπε...

βίος και πολιτεία δεν λέμε;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναγνώστες

Η λίστα ιστολογίων μου